Përnjëherë: S'ka pensione për kosovarët




Kosovarët nuk i marrin pensionet zvicerane nëse e lëshojnë Zvicrën. Kosova nuk është ende e gatshme ta administrojë një proces të tillë. Në mes – qyetarët e ngratë që nuk kuptojnë se ç’po bëhet. Raporton St. Galler Tagblatt.

Çështja e Marrëveshjes për Sigurimet Shoqërore Zvicër-Kosovë e preokupon St. Galler Tagblatt në numrin e sotëm. Zvicra nuk e zbaton Marrëveshjen e trashëguar nga e kaluara me Kosovën, sepse ajo nuk ka institucione të mjaftueshme për ta administruar atë. Ky, sipas medies, është arsyetimi zyrtar. Ndërkohë ata që vuajnë janë njerëzit e thjeshtë.

Salih Maliqi nga Busavata ka punuar në vinç, si «Kranführer», në Aargau. Në 2006-tën ai del në pension të parakohshëm dhe nga fondacioni «Far» ka marrë një pension prej 3’900 frangave. Maliqit kjo i kishte mjaftuar, dhe ai e lëshon Zvicrën e vendoset definitivisht në Kosovë. Më 1 prill 2010 Zvicra e anulon Marrëveshjen për Sigurimet Shoqërore me Kosovën dhe Salih Maliqit i ndërpitet pesioni. Në një situatë të tillë, Maliqi kërkon t’i paguhen dhe i merr kontributet e tija në fondin e Sigurimit të Pleqërisë. «Kaq», shkruan gazeta.

Dhe Salih Maliqi nuk është rasti i vetëm. Osman Osmani, sekretar sindikal për emigracionin te Unia dhe kosovar, mund t’i referojë gazetës për duzina rastesh të ngjashme. Sipas Osmanit, për më tepër, numri vjen duke u rritur, sepse emigrantë kosovarë në Zvicër dalin në pension vazhdimisht. Të prekur nga mosmarrëveshja janë sidomos pensionistë që dëshirojnë të kthehen në Kosovë. Osmani thekson faktin që kosovarët janë të vetmit, për të cilët nuk vlenë marrëveshja e trashëguar me ish Jugosllavinë. Arsyeja e Zvicrës: Strukturat dhe instancat e shtetit të ri nuk janë të denja për një Marrëveshje për Sigurimet Shoqërore.

Harald Sohns nga Enti Federal për Sigurimet Shoqërore shprehet: «Strukturat dhe instancat përkatëse në të vërtetë ekzistojnë pjesërisht, por jo në masën e mjaftueshme. Nga anulimi i Marrëveshjes ndërmjet Zvicrës dhe Kosovës ka pasur kontakte të ndërsjella, por në rrafshin e administratës, ka thënë ai. Negociata zyrtare për të arritur një Marrëveshje nuk ka, ka pranuar zyrtari i Entit.

Ndërkohë, me çështjen e pensioneve kosovare është sensibilizuar edhe politika. Sindikalistja dhe deputetja nacionale e SP-së nga St. Gallen, Barbara Gysi, para pak kohësh ka pasur një interpelancë me ministrin, me ç’rast kërkon shpjegime për gjendjen momentale lidhur me Marrëveshjen për Sigurimet Shoqërore me Kosovën. Ajo është interesuar edhe për ndonjë zgjidhje të ndërmjeme, deri në arritjen e një marrëveshjeje. Artikulli thotë se deputetja deri më tani nuk ka marrë një përgjigje. Ajo është para së gjithash e keqardhur për të prekurit, të cilët me këtë «kanë humbur bazën e ekzistencës».

Për Osman Osmanin situata e krijuar ka edhe një kosoto për Zvicrën. Duke qenë se pensionistët detyrohen megjithatë të qëndrojnë në Zvicër dhe pensionet e tyre janë të ulëta, ata janë të varur edhe nga të ardhurat shtesë – «Ergänzungsleistungen». Ndërsa në Kosovë pensioni i tyre do t’u dilte mirë. ks

Në foto: Salih Zeqiri Autor: Osman Osmani

Kosovarët nuk i marrin pensionet zvicerane nëse e lëshojnë Zvicrën. Kosova nuk është ende e gatshme ta administrojë një proces të tillë. Në mes – qyetarët e ngratë që nuk kuptojnë se ç’po bëhet. Raporton St. Galler Tagblatt.

Çështja e Marrëveshjes për Sigurimet Shoqërore Zvicër-Kosovë e preokupon St. Galler Tagblatt në numrin e sotëm. Zvicra nuk e zbaton Marrëveshjen e trashëguar nga e kaluara me Kosovën, sepse ajo nuk ka institucione të mjaftueshme për ta administruar atë. Ky, sipas medies, është arsyetimi zyrtar. Ndërkohë ata që vuajnë janë njerëzit e thjeshtë.

Salih Maliqi nga Busavata ka punuar në vinç, si «Kranführer», në Aargau. Në 2006-tën ai del në pension të parakohshëm dhe nga fondacioni «Far» ka marrë një pension prej 3’900 frangave. Maliqit kjo i kishte mjaftuar, dhe ai e lëshon Zvicrën e vendoset definitivisht në Kosovë. Më 1 prill 2010 Zvicra e anulon Marrëveshjen për Sigurimet Shoqërore me Kosovën dhe Salih Maliqit i ndërpitet pesioni. Në një situatë të tillë, Maliqi kërkon t’i paguhen dhe i merr kontributet e tija në fondin e Sigurimit të Pleqërisë. «Kaq», shkruan gazeta.

Dhe Salih Maliqi nuk është rasti i vetëm. Osman Osmani, sekretar sindikal për emigracionin te Unia dhe kosovar, mund t’i referojë gazetës për duzina rastesh të ngjashme. Sipas Osmanit, për më tepër, numri vjen duke u rritur, sepse emigrantë kosovarë në Zvicër dalin në pension vazhdimisht. Të prekur nga mosmarrëveshja janë sidomos pensionistë që dëshirojnë të kthehen në Kosovë. Osmani thekson faktin që kosovarët janë të vetmit, për të cilët nuk vlenë marrëveshja e trashëguar me ish Jugosllavinë. Arsyeja e Zvicrës: Strukturat dhe instancat e shtetit të ri nuk janë të denja për një Marrëveshje për Sigurimet Shoqërore.

Harald Sohns nga Enti Federal për Sigurimet Shoqërore shprehet: «Strukturat dhe instancat përkatëse në të vërtetë ekzistojnë pjesërisht, por jo në masën e mjaftueshme. Nga anulimi i Marrëveshjes ndërmjet Zvicrës dhe Kosovës ka pasur kontakte të ndërsjella, por në rrafshin e administratës, ka thënë ai. Negociata zyrtare për të arritur një Marrëveshje nuk ka, ka pranuar zyrtari i Entit.

Ndërkohë, me çështjen e pensioneve kosovare është sensibilizuar edhe politika. Sindikalistja dhe deputetja nacionale e SP-së nga St. Gallen, Barbara Gysi, para pak kohësh ka pasur një interpelancë me ministrin, me ç’rast kërkon shpjegime për gjendjen momentale lidhur me Marrëveshjen për Sigurimet Shoqërore me Kosovën. Ajo është interesuar edhe për ndonjë zgjidhje të ndërmjeme, deri në arritjen e një marrëveshjeje. Artikulli thotë se deputetja deri më tani nuk ka marrë një përgjigje. Ajo është para së gjithash e keqardhur për të prekurit, të cilët me këtë «kanë humbur bazën e ekzistencës».

Për Osman Osmanin situata e krijuar ka edhe një kosoto për Zvicrën. Duke qenë se pensionistët detyrohen megjithatë të qëndrojnë në Zvicër dhe pensionet e tyre janë të ulëta, ata janë të varur edhe nga të ardhurat shtesë – «Ergänzungsleistungen». Ndërsa në Kosovë pensioni i tyre do t’u dilte mirë. ks

Në foto: Salih Zeqiri Autor: Osman Osmani