«Pasha Krishtin, pasha kryqin», «thirrëm në Viber», «ajo i ka dy Instagrama»…

Çfarë është i detyruar të dëgjojë njeriu kur fluturon nga Prishtina në Zürich dhe kur udhëton pastaj me tren.




Kur futesh në avionin e linjës Prishtinë-Zürich, menjëherë të pret një koncert i toneve të «Viberit». Ta merr mendja se ky është aplikacioni më i popullarizuar jo vetëm i amviseve shqiptare dhe burrave me mustaqe nga diaspora dhe të gjitha viset shqiptare. Pothuaj të gjithë duan edhe njëherë të flasin me të afërmit e tyre, pasi me ta kanë folur ndërsa prisnin të dorëzonin valixhet, pastaj sërish kanë folur para kontrollit të pasaportave dhe pas kontrollit të pasaportave.

Tash, ndërsa kanë zënë vend në avion, sërish fillon «vajberiada», festivali i «Viberit». Si shumë aplikacione që funksionojnë përmes internetit edhe «Viberi» e ka një behane: kur rrjeti është i dobët, lidhja këputet, dhe tash fillon beteja e dyanshme për ta marrë tjetrin në telefon. Nga të gjitha anët fishkëllon, bërtet, piskat, sokëllin toni i «Viberit». Në karrigen e ngushtë të avionit s’të mbetet gjë tjetër veçse të durosh këtë terror akustik, të shtrëngosh muskujt e barkut dhe dhëmbët – dhe të heshtësh.

Në avionin e linjës Prishtinë-Zürich ka edhe talentë të tillë që telefonojnë edhe pasi avioni është nisur drejt pistës startuese – për shembull si ai tipi me muskuj me tatuazh, i cili flet dhe shpalos fotografi nga albumi i iPhonit të tij. Ai i premton dikujt se nuk do t’ia dërgojë askujt «atë fotografinë». Në çdo dy minuta ai dëgjohet të thotë: «pasha Krishtin» ose «pasha kryqin», ndërkohë që në ekranin e mobilit lëvizin fotografi me gjasë nga një dasmë, ku shihen gra me frizura si Bjeshkët e Nemuna dhe burra me kravata që ua ka lidhur djali i dajës para dhjetë vitesh. Pak para se rrotat e avionit të shkëputen nga toka e Kosovës, kjo bisedë telefonike, shyqyr, merr fund.

Sapo avioni të arrijë lartësinë e duhur, stjuardesat fillojnë të shpërndajnë ushqimin. Nga mënyra se si ua shpërndajnë (më saktë: hedhin) ushqimin dhe pijet pasagjerëve, mund të merret me mend se stjuardesat nuk kanë shumë respekt për këtë klientelë. Ndoshta kjo mungesë përzemërsie e ka burimin te sjellja sidomos e grave të diasporës në avionët e linjës Prishtinë-Zürich. Përvoja shumëvjeçare e udhëtimit me avion në këtë linjë tregon: gati çdo e dyta grua shqiptare e diasporës nuk flet asnjë gjuhë të huaj ose flet tepër dobët gjermanisht, fytyra e këtyre grave nuk merr pamje të përzemërt kur duan diçka ose kur stjuardesa i pyet se çfarë duan të pinë apo hanë. Jo, fytyra e shumë grave shqiptare të diasporës është refuzuese, e hidhur, e thartë, kjo fytyrë nuk di të thotë as «ju lutem», as «faleminderit», as nuk di të buzëqeshë. Di vetëm të thotë: «Kola», një pije gazuese globale. Natyrisht ka edhe shembuj të tjerë, të mirë, por përshtypja e përgjithshme është kjo që po përshkruhet këtu.

Kur avioni arrin mbi Liqenin e Konstancës dhe piloti paralajmëron zbritjen drejt aeroportit të Zürichut, fillon gara se kush po e nxjerr telefonin i pari për t’ia ndërruar SIM-kartelën. Pastaj sapo avioni të prekë pistën, fillon koncerti i «Viberit». «Ku je?», «a ke dalë me na marrë», «kur mbërrin», «a ke dalë me veturë të vogël a me të madhen» e kështu me radhë.

Me këto fjalë në vesh futesh në tren dhe shpreson vetëm të shijosh pamjen e mrekullueshme të vjeshtës mbi Liqenin e Zürichut. Por, s’ishte e shkruar. Një djalë rreth të tridhjetave, me gjasë azilkërkues, duket se ka halle të mëdha me të dashurën e tij (apo bëhet fjalë për ish të dashurën?), një dreq e di, sidoqoftë nuk qe e nevojshme që tërë vagoni të marrë vesh krejt intimitetet, krizat, shfryrjet, kërcënimet, sharjet e marrëzitë e tjera të tij, që i thoshte në telefon, «po ndahemi», «ajo i ka dy Instagrama», «më ka thënë nëna»… Pse të dëgjojmë këtë bullshit? Sipas një ankete një e treta e zviceranëve thonë se në përditshmëri ata më së shumti nervozohen kur njerëzit telefonojnë në tren. Por, zviceranet dhe zviceranët janë të durueshëm, askush në tren nuk flet as kur azilkërkuesi i supozuar thotë se «Zvicra është një vend muti». Kur njeriu me telefon më në fund largohet nga vagoni, mes pasagjerëve vërehet një lehtësim. Tash mund të lexosh në qetësi. Për shembull: biografinë e Aleksandër Moisiut.