Kur bëjnë muhabet një shqiptar dhe një serb

Të flasësh si qortues suprem i kombit është mundim i madh, torturë, andaj kjo nuk është detyrë për gazetarë. Se çfarë bën vaki kur zhvillohen këso debatesh, tregon shembulli i mëposhtëm.

Foto: Shutterstock



Një organizatë ndërkombëtare dhe Ambasada e Republikës së Shqipërisë në Beograd patën një ide. Mund të mendojnë se ishte ide gjeniale. Të mbështesim dialogun mes gazetarëve, analistëve, publicistëve e kolumnistëve nga Beogradi dhe Tirana. Të zgjedhim «njerëz të civilizuar» që flasin për vendet e tyre, që shpalosin të këqijat dhe shquajnë të mirat. Pak a shumë ky duhet të ketë qenë synimi. Mund të merret me mend se autorët nuk shkruajnë pa para. Dhe kjo është në rregull. Meqë mediat gjithkund në Ballkan kanë probleme të mëdha financiare, çdo përkrahje monetare që marrin nga organizata ndërkombëtare është e mirëseardhur.

Kur u rregulluan këto formalitete, debati filloi. U gjetën dy kolumnistë, një në Beograd, tjetri në Tiranë. Mënyra se si ata shkruajnë, i bën të duken si qortues suprem të kombit. Kjo është një barrë e rëndë, punë e mundimshme, torturë. Supet e gazetarit nuk e mbajnë këtë barrë. Gazetarët mund të kritikojnë fenomene shoqërore, politikanë, oligarkë, mund të zbulojnë afera ryshfeti. Por, të qortojnë kombin, të metat e tij, kjo është, siç u tha, barrë e rëndë.

Kolumnisti nga Tirana shkroi me humor të zi se në kryeqytetin e Shqipërisë të rrallë janë ata komentatorë politikë që e dinë emrin e ambasadorit rus, ndërsa të gjithë e njohin atë amerikan. Shqiptarët, shtoi ai, nuk e dinë as si duket kryediplomati rus në Tiranë. Në Shqipëri, vazhdoi ai, mbretëron një atmosferë antiruse. Edhe Edi Rama përshkruhet si i tillë, sepse në muajin shkurt i paskësh thënë një gazete revizioniste britanike: «Mos na lini, mos lejoni të biem në duar të rusëve».

Ndoshta ekzistojnë disa arsye përse në Shqipëri nuk është i njohur ambasadori rus. Sepse nuk flet për integrimin e Shqipërisë në BE, sepse po të kishte fuqi do e bllokonte hyrjen e Shqipërisë në NATO në vitin 2009, sepse interesat e Rusisë në Shqipëri nuk përputhen me ambiciet e shqiptarëve. Këto interesa janë përputhur gjatë çmendurisë komuniste, së paku deri në fillim të viteve ’60. Në epokën e demokracisë (së brishtë) janë të papajtueshme. Ndoshta ambasadori rus në Shqipëri nuk pëlqehet edhe për shkak të rolit të Rusisë në rajon, për shkak të refuzimit të Moskës për të pranuar pavarësinë e Kosovës, për shkak të përpjekjeve të Kremlinit për ta mbajtur në pushtet në Maqedoni partinë VMRO, një këmbësori politike e korruptuar dhe antishqiptare. Këto nuk janë gjëra që i bien në mendje gazetarit nga Tirana.

Pasi ai e ka hedhur topin në terrenin e kolegut të tij nga Beogradi, pason përgjigjja. Pas leximit të përgjigjes, s’mbetet gjë tjetër pos të thuash: mos qofsh viktimë e humorit të zi serb! Janë të pamëshirshëm në këtë drejtim, dorën në zemër edhe kreativë, cinikë deri në kupë të qiellit, fyes, arrogantë, ndonëse shpesh të aftë të mbështjellin arrogancën me mëndafsh.

Të kam thënë tashmë, shkruan gazetari nga Beogradi duke iu drejtuar kolegut nga Tirana, se ju shqiptarët (e Shqipërisë) së paku dy herë i keni fituar simpatitë tona: herën e parë kur nuk qëndruat duarkryq, por pas shembjes së firmave financiare piramidale rrokët armët, për dallim nga qytetarët e Serbisë të cilën nuk treguan ndonjë aftësi luftuese sa i përket kësaj çështjeje, dhe herën e dytë fituat simpatitë gjithëserbe, kur ia vodhët orën George W. Bushit. Sipas gazetarit nga Beogradi ky gjest shqiptar paskësh ndihmuar në relaksimin e antiamerikanizmit në Serbi.

Edhe kështu mund të zhvillohet debati. Në vitin 1997 në Shqipëri janë vrarë mijëra njerëz dhe vendi e humbi faktikisht pavarësinë: ushtria italiane hyri për ta shpëtuar Shqipërinë nga humnera, ndërsa negociatat për dalje nga kriza ish-kancelari austriak Franz Vranitzky i zhvillonte në një anije në Adriatik, sepse territori i shtetit shqiptar nuk ishte i sigurt. Armët që morën shqiptarët në kazerma të ushtrisë nuk ua kthyen paratë e humbura. Sa i përket orës së George W. Bushit: atë nuk e vodhi askush. Gjatë vizitës në Fushë Krujë ai e kishte futur sahatin e tij në xhep. Këtë më vonë e kishte konfirmuar edhe zëdhënësi i qeverisë së SHBA-së, Tony Snow. Por, kujt i interesojnë faktet, kur ato do e rrëzonin poentën? Kujt i interesojnë faktet, kur debati mes një gazetari serb dhe një shqiptar reduktohet në tallje me gjoja të metat e pashërueshme të shoqërive përkatëse?