«I vdekur për së gjalli»

Fotografia e Alan Kurdit, refugjatit trevjeçar sirian që dallgët e nxorën të vdekur në breg gjatë përpjekjes për të kaluar nga Turqia në Greqi, ka shokuar botën mbarë. Tani babai i tij, Abdullahu, ka rrëfyer vuajtjen që po e përjeton në shpirt

Thomas Koch / Shutterstock.com



Unë dhe familja u larguam nga Damasku menjëherë pasi që plasi lufta. Atje punoja si berber; jetonim në një lagje kurde në Rukn al-Din. Por situata nisi të bëhej jashtëzakonisht e rrezikshme për ne, kështu që solla fëmijët e gruan në Kobani. Ne kishim pak ullinj dhe tokë fushore aty. Në çdo verë e punonim tokën, kështu që vazhdimisht udhëtonim ndërmjet dy qyteteve. Nuk kaloi shumë kohë kur e lashë familjen aty dhe vazhdova rrugën në drejtim të Stambollit, që të punoja në një fabrikë tekstili.

Punoja nga 12 orë në ditë, dhe çoja para te familja në Kobani. Flija në vendin tim të punës vetëm që të kurseja sa më shumë para – në një bodrum të fëlliqtë, të cilin shefi e mbyllte nga jashtë natën. Kështu kam jetuar tri vjet me radhë dhe rregullisht e vizitoja familjen time.

Pastaj «Shteti Islamik» e sulmoi vjet Kobanin. Gruaja ime, Rehan, dhe dy djemtë, Alani dhe Galibi, që atëherë ishin dy e katër vjeç, u larguan si dhjetëra mija banorë të tjerë të zonës. Atëherë gruaja ime më tha për herë të parë: «Pajtohem me ty, duhet të largohemi nga Siria». Para kësaj kohe, kurrë nuk dëshironte ta bënte një gjë të tillë.

Ajo dhe fëmijët erdhën në Stamboll. Po këqyrja të siguroja vend pune në ndërtimtari që të fitoja më shumë para për familjen. Përditë bartja nga 200 thasë çiment shkallëve për 11 orë pa ndalur. Ishte punë e rëndë dhe jeta në Turqi ishte shumë e shtrenjtë për ne. Gjetëm një dhomë. Ishte e lënë pas dore dhe e errët. Kushtonte 116 euro qiraja në muaj. Motra ime, që jetonte qe 25 vjet në Kanada, na e paguante qiranë.

Ne për herë të parë menduam para pesë muajsh që të largoheshim nga Turqia. Galibi dhe Alani kishin telashe me lëkurën dhe duhej t’ua lyenim tri herë në ditë. Ilaçi kushtonte shtatë lira turke dhe atyre u duhej nga një copë në ditë. Kjo na kushtonte 210 lira në muaj. E pamundshme. Miqtë që kishin dalë në Evropë na thoshin se atje ishte jeta më e mirë.

«Do t’ju ndihmojmë»

Ne tashmë kishim aplikuar te Kombet e Bashkuara të Stamboll dhe Ankara qysh në nëntor të vitit 2011 që të merreshim si refugjatë prej ndonjë shteti vullnetar. Ata më thanë: «Mbaje celularin ndezur se do t’ju thërrasim. Do t’ju ndihmojmë». Gjithnjë e kam mbajtur celularin afër vetes, por kurrë nuk më telefonoi kurkush nga OKB-ja. Me ndihmën e motrës, aplikuam edhe në Kanada, por autoritetet kishin refuzuar kërkesën tonë. Vetëm atëherë vendosëm të largoheshim drejt Gjermanisë. Atje tani jeton vëllai im, në një qendër refugjatësh në Heidelberg. Ne u munduam bashkë që të kalonim përgjatë rrugës tokësore, por policia turke më arrestoi në kufi me Bullgarinë.

Kjo ishte arsyeja pse vendosëm që si familje të merrnim rrugën detare dhe udhëtuam drejt Izmirit. Gruaja u pajtua, kjo është shumë e rëndësishme për mua. Vjehri më tha se duhej të nisesha vetë dhe pastaj të merrja familjen legalisht. Por nuk doja që t’i lija ata vetëm.

Shkuam në Izmir në një hotel dhe qëndruam atje 12 ditë, ku paguam nga pesëdhjetë dollarë natën. Trafikantët turq dhe sirianë në Izmir punojnë haptas dhe menjëherë i gjetëm. Në fillim, trafikanti kërkonte gjashtë mijë euro për udhëtimin, por Galibi dhe Alani llogariteshin si një person, kështu që pagova vetëm katë rmijë euro. Ishin para që m’i kishte çuar motra. Shkuam në Bodrum, sepse prej aty nuk është larg Greqia.

Hipëm në një motoskaf. Mbase nuk ka qenë më i gjatë se pesë-gjashtë metra dhe rreth dy metra i gjerë. Dukej i sigurt. Ishim 13 udhëtarë. Kapiteni na tha se udhëtimi detar do të zgjaste dhjetë minuta. Ne e shihnim ishullin, dukej se ishte shumë afër. Të gjithë thoshin se ishte Kosi. U nisëm në njëmbëdhjetë të natës së një shtatorit.

Deti ishte i qetë. Por pas pesë minutash, ndryshoi gjithçka. Kapiteni e pa se deti ishte çartur. U mundua të kthehej prapa. Pastaj erdhi një dallgë e madhe dhe e përpiu barkën tonë. Ka pasur raporte se jam munduar ta drejtoja barkën. Por nuk është e vërtetë. Kapiteni qëndroi me ne. Trafikantët tashmë na kishin kthyer shpinën në breg. Ishte terr burg. Nuk po mund t’i shihja më fëmijët dhe gruan time. Por e dëgjoja gruan duke bërtitur. Fjalët e saj të fundit ishin: «Abu Galib, baba i Galibit, kujdesu për fëmijët». Por nuk mund t’i kapja më. U hodha në barkë, derisa njëri prej nesh arriti në breg dhe njoftoi policinë. Më futën në qeli që ta kaloja natën.

Krejt çka kam

Pastaj gjithçka u mjegullua. Oficerët e policisë më çuan në një spital. Më thanë se kishin gjetur të vdekur familjen time. Qava, pashë kufomat e tyre.

Gruaja ime, Rehan, ishte e dashur. Alani ishte fëmijë që gjithnjë i qeshte fytyra dhe i donte fëmijët e tjerë. Galibi ishte fëmijë i çmendur, s’i zinte vendi-vend.

Ditën e dy shtatorit, fluturova drejt Urfas nëpërmjet Stambollit me familjen time të vdekur. Prej aty kaluam kufirin turko-sirian. Më mori Anvar Muslimi, kryetari i qeverisë kurde në Kobani. Bëmë ceremoninë e varrimit që zgjati tri orë, ku mijëra njerëz morën pjesë. Pastaj, i pritëm njerëzit që vinin për kryeshëndosh në shtëpinë e shkatërruar të vjehrrit tim, ku edhe jetoj tani.

Të jetosh në Kobani është si të jetosh pa kokë. Nuk ka infrastrukturë, gjithkah ka pluhur, si dhe kufoma të njerëzve të vdekur nën rrënoja. Kundërmon tmerrësisht. Nuk mund të bëjmë gjumë për shkak të insekteve që na pickojnë. Nuk ka mjaft qumësht për fëmijët, s’ka ilaçe, e zor se gjendet ndonjë pikë uji i pijes.

Por kurrë më nuk do të largohem nga Kobani. Dua të jem afër familjes time. Madje edhe nëse do të jetoj vetëm me veshmbathjet e tyre që më kanë mbetur. Më nuk mund të bëj asgjë. Më duket vetja se jam i vdekur.

«Der Spiegel International»