E mjera gjuha shqipe…

«Me vijë mirë» dhe «Kuvendi miratojë»: Mbi gjuhën e Pal Lekajt.

Ilustrimi: Jan Buchczik (Süddeutsche Zeitung)



Ministri Pal Lekaj shkruan në profilin e tij në Facebook: «Me vijë mirë, që në këto orë të vona, Kuvendi miratojë ligjin e buxhetit për vitin 2019. Urime Kosovë». E mjera gjuha shqipe. Po çfarë deshi të thotë Pal Lekaj? Me gjasë: atij i ka ardhur mirë që Kuvendi i Kosovës miratoi buxhetin për këtë vit.

«Me vijë mirë…» – kjo tingëllon si gjuha e ndonjë konsumuesi të kokainës në ndonjë klub të Berlinit, Prishtinës apo Zürichut. Pal Lekaj deshi të thotë se miratimi i buxhetit është sihariq i madh. Për ta kuptuar këtë mileti, ai është dashur të shkruajë në mënyrë korrekte: «Më vjen mirë». Sepse fjala «vijë», sipas Fjalorit të Gjuhës Shqipe, ka këtë kuptim: «1. Shenjë e zgjatur nga një pikë te një tjetër, që bëhet në një sipërfaqe ose që është pjesë e një vizatimi; çdo gjë që ka trajtën e kësaj shenje. Vijë e hollë (e trashë). Vijë e shtrembër. Vijë e ndërprerë. Vijë anësore (fundore). sport. Vijat e pantallonave. Vija e flokëve. Vijat e fushës së futbollit. Vijat e forcës. fiz. Fletore me vija». Fjalori i Gjuhës Shqipe e shpjegon në 14 pika domethënien e fjalës vijë, por askund nuk gjendet pika e pesëmbëdhjetë, pika e Pal Lekajt: «Me vijë mirë» për «Më vjen mirë».

Pal Lekaj është mjek. Ose ndoshta është «mjekë»! Sidoqoftë, edhe mjeku Lekaj është mirë të shkojë te doktori. Te doktori i gjuhës. Qëllimi i vizitës do të duhej të ishte ky: rritja e vetëdijes gjuhësore. Jo vetëm ministrat duhet të luftojnë kundër egalizmit gjuhësor. Sepse gjuha është një thesar. Ky thesar na shërben për komunikimin tonë të përditshëm. Këtë thesar duhet ruajtur e kultivuar.

Ministrat kanë aq shumë këshilltarë. Aq shumë shoferë. Aq shumë truproja. «Badigarda», siç po thuhet në versionin e ri të gjuhës shqipe. Përse të mos ketë secili ministër një gjuhëtar pranë vetes, i cili i ndihmon atij të menaxhojë si duhet kthesat e lehta dhe më pak të lehta linguistike?

«Kuvendi miratojë…», shkruan dr. Pal Lekaj. Hm. Jo, s’bën kështu. «Kuvendi miratoi…» – kjo është korrekte. Nuk kërkohet nga opinioni që ministri të mbajë ligjëratë publike mbi kundrinorin e drejtë dhe të zhdrejtë. As për kundrinorin me parafjalë. Por së paku rregullat elementare të lakimit të foljeve. Ah, jo, zgjedhimit të foljeve. Emrat lakohen, foljet zgjedhohen.

Me formulime si «Me vijë mirë» dhe «Kuvendi miratojë…» Pal Lekaj i ngjan një kalorësi të apokalipsit gjuhësor. Dhe nuk është i vetmi. Një politikan që tani është president para disa vitesh në formularin për deklarimin e pasurisë shkruante se e ka «shtëpin» në «ish-Dragodanë» dhe një «vetur».

Krahas gabimeve në sihariqin e Pal Lekajt në Facebook bie në sy edhe një fjalë: «sponsored». Domethënë: për t’u shpërndarë më shumë fjalët e tij nëpër dynjanë virtuale, dr. Lekaj e paguan firmën amerikane. Nga xhepi i tij apo nga arka shtetërore? Do të bënte mirë t’i tregonte publikut. Jetojmë në epokën e absurdit – dhe nuk duhet të befasohemi nëse për aventurat gjuhësore të ministrit të harxhohet buxheti i Kosovës. Pra, edhe paratë e tua, lexues dhe lexuese, që eventualisht e lexon këtë tekst.